Diễn biến tâm trạng nhân vật người anh trong văn bản Bức tranh của em gái tôi

Diễn biến tâm trạng nhân vật người anh trong văn bản Bức tranh của em gái tôi

Tâm trạng của người anh trong truyện diễn biến qua ba chặng với ba sự việc:

Loading...

a)    Trước khi khả năng vẽ tranh của em gái được phát hiện

–    Người anh tỏ vẻ xem thường cô em: quen gọi em gái là Mèo vì mặt em luôn bị chính em bôi bẩn; trong khi Kiều Phương vui vẻ chấp nhận biệt danh đó. Khó chịu vì em gái hay lục lọi các đồ vật với một sự thích thú, người anh đã nhắc nhở bằng một câu hỏi em không để chúng nó yên được à?

–    Cách kể và giọng kể ở đoạn đầu cho thấy vẻ “kẻ cả” của người anh: tôi quen gọi/nó là…, tôi bắt gặp nó…, thì ra nó… Dưới con mắt người anh, Kiều Phương là cô bé nghịch ngợm nhưng ngộ nghĩnh. Tình cảm dành cho cô em nhỏ là tình eảm trìu mến của một người anh trai muốn tỏ ra mình đã là người lớn. Người anh cho cái việc tự chế màu vẽ của cô em chi là trò trẻ con nghịch ngợm, gây phiền hà cho cả nhà.

b)    Sau khi năng khiếu hội họa của Kiều Phương được khẳng định

–    Khi sáu bức tranh Mèo vẽ giấu cả nhà được bố con chú Tiến Lê tình cờ phát hiện và cho đây là một “thiên tài hội hoạ”, bố mẹ em rất bất ngờ, xúc động, ngỡ ngàng (bố ngây người ra như không tin nào mắt mình, mẹ không kìm được xúc động…) nhưng người anh “luôn luôn cảm thấy mình bất tài”

nên nảy sinh mặc cảm và ghen tị. Việc lén xem những bức tranh của em vẽ và “trút ra một tiếng thở dài” chứng tỏ người anh cùng lúc nhận ra tài năng của em và sự kém cỏi của mình.

–    Các trạng thái tâm lí người anh sau sự việc này được nhà văn miêu tả khá tinh tế: tự ti, mặc cảm (Những lúc ngồi bển bàn học, tôi chỉ muốn gục xuống khóc), hay cáu giận vô lí (Chỉ cần một lỗi nhỏ ở nó là tôi gắt um lên), khó chịu khi nhìn bộ mặt lem nhem của em (Tôi từng thấy nó rất ngộ với vẻ mặt ấy – lúc nào cũng lem nhem, bị quát thì xịu xuống, miệng dẩu ra -Nhưng đấy là trước kia. Bây giờ tôi cảm thấy nó như chọc tức tôi). Rõ ràng là sự mặc cảm (Tôi chẳng tìm thấy ở tôi một năng khiếu gì) và thói ghen tị đã chi phối từ ý nghĩ đến cách ứng xử, lời nói, hành động của người anh

c) Kiều Phương đi thi vẽ và đoạt giải Nhất

–    Đứng trước bức tranh “Anh trai tôi” của em gái được trao giải Nhất trại thi vẽ quốc tế, tâm trạng người anh “Thoạt tiên là sự ngỡ ngàng, rồi đến hãnh diện, sau đó là xấu hổ”

+ Người anh giật sững người ngỡ ngàng vì biết mình đã ghen tị và hay cáu gắt với em gái nhưng không ngờ cô em vẫn quý mến và chọn anh để vẽ. Người anh còn ngỡ ngàng vì bức tranh vẽ mình quá hoàn hảo, đặc biệt là tư thế ngồi và cặp mắt “như toả ra một thứ ánh sáng rất lạ” – mở rộng, suy tư, chứ không phải là cái nhìn của người xấu tính – hay mắng mỏ, cáu kỉnh.

+ Người anh cảm thấy hãnh diện vì hình ảnh mình được em thể hiện rất đẹp được nhiều người chiếm ngưỡng. Trong thâm tâm, anh tự hào, hãnh diện vì có một cô em gái có tài như vậy, vẽ đẹp như vậy.

+ Sau đó, người anh thấy xấu hổ. Anh xấu hổ vì con người thật của anh không xứng với con người tuyệt đẹp trong tranh kia. Anh còn xấu hổ vì mình từng cư xử không đúng, không phải với em gái nhưng Mèo vẫn thể hiện “Anh trai tôi” bằng tâm hồn trong sáng và tấm lòng nhân hậu của em

Người đọc xúc động trước sự tự thức tỉnh ấy của nhân vật. Bởi thế, nhân vật người anh giành được sự cảm mến của người đọc, nhất là bạn đọc đồng trang lứa thiếu niên.

–    Trong tâm trạng rối bời như vậy, cho nên, khi mẹ hỏi lại một câu hàm ẩn nhiều tình ý (Con đã nhận ra con chưa?), người anh bỗng dưng muốn khóc quá. Mặc dù cậu bé không trả lời mẹ nhưng dòng suy nghĩ của cậu diễn ra (như phân tích ở trên) đã trả lời cho tất cả. Nhân vật người anh lúc này đã vượt lên chính mình, đã nhận ra sự kém cỏi trong nhân cách của mình, cảm nhận sâu sắc tâm hồn trong sáng và lòng nhân hậu của em gái. Đó là một sự giác ngộ lớn.

–   Ở sự việc này, tâm trạng nhân vật người anh được nhà văn diễn tả hết sức hợp lí, tự nhiên (từ giật sững người… phải bám chặt lấy tay mẹ, rồi ngỡ ngàng – hãnh diện – xấu hổ và cao trào là muốn khóc quá). Câu chuyện mà nhân vật người anh kể lại tuy bình dị, đời thường nhưng để lại nhiều dư vang khiến mỗi người đọc có dịp suy nghĩ về bản thân, về thái độ, cách ứng xử trước thành công, tài năng của người thân trong gia đình, của bạn bè trong trường, lớp cũng như trong xã hội.

Diễn biến tâm trạng nhân vật người anh trong văn bản Bức tranh của em gái tôi
Đánh giá bài viết
Loading...

Thống kê tìm kiếm

  • bài bức tranh của em gái tôi tâm trạng của người anh khi đứng trước bức tranh em mình vẽ